Thơ 0255: Nghe đàn vọng cổ trên sông Hậu

NGHE ĐÀN VỌNG CỔ TRÊN SÔNG HẬU

Tiếng đàn...
Là khúc dân ca
Người lên quán dốc cây đa mà ngồi.

Tiếng đàn...
Là xác giặc trôi
Bạch Đằng đại thắng từng hồi trống vang.

Tiếng đàn...
Là giọng thở than
Vân Tiên gặp nạn giữa đàng sa cơ.

Tiếng đàn...
Là mảnh khăn tơ
Ỷ Lan dệt lụa đến giờ còn bay.

Tiếng đàn...
Là chén rượu cay
Tiễn người mở đất rót đầy lại lưng.

Tiếng đàn...
Là vị bánh chưng
Lang Liêu cắt bánh thơm lừng nước non.

Tiếng đàn...
Là nét mực son
Nguyễn Hiền đỗ trạng tuổi còn bé thơ.

Tiếng đàn...
Là tiếng Suối Mơ
Văn Cao phổ nhạc đợi chờ Thiên Thai.

Tiếng đàn...
Là hạt nắng mai
Nguyễn Du viết truyện vượt ngoài càn khôn.

Tiếng đàn...
Là nhịp sóng dồn
Thanh âm sông Hậu vọng hồn Việt Nam!

2009
(Tập thơ Giọt lệ Trăng - NXB Văn nghệ 2010)

Thanh Trắc Nguyễn Văn

Tiền thân của bản Vọng cổ là bài Dạ cổ hoài lang (nghĩa là Đêm nghe tiếng trống nhớ chồng), do nhạc sĩ Cao Văn Lầu (Sáu Lầu) sáng tác vào khoảng năm 1919 tại Bạc Liêu.

Do hoàn cảnh gia đình, ông Sáu Lầu và người vợ (bà Trần Thị Tấn) kết hôn nhiều năm nhưng chưa có con. Theo hủ tục thời bấy giờ, ông buộc phải trả vợ về nhà cha mẹ đẻ. Thương nhớ vợ, đêm đêm ông ngồi ôm đàn phím lõm trăn trở và gửi gắm tâm sự đau thương đó vào một bản nhạc có nhịp điệu dàn trải, da diết là bài Dạ cổ hoài lang.

Ban đầu bài Dạ cổ hoài lang nguyên bản gồm 20 câu, sử dụng nhịp đôi (nhịp 2), sau đó nhịp 4 (khoảng 1927 – 1935), nhịp 8 (khoảng 1936 – 1945), nhịp 16 (từ 1946), nhịp 32 (từ thập niên 1950 đến nay)

Bản Vọng cổ có tính linh hoạt rất cao: cùng một khuôn nhịp, nhưng mỗi nghệ sĩ có thể tự sáng tạo cách "nhả chữ", "vào vọng cổ" và luyến láy mang nét riêng.

* Bài thơ đã đăng trên báo Làm bạn với máy vi tính số Tân niên 542, ngày 18-2-2014
* Bài thơ đã đăng trên Tạp chí Văn nghệ Tây Ninh tháng 3-4 năm 2014
* Bài thơ đã đăng trên Tạp chí Thất Sơn số 194, tháng 6-2014
* Bài thơ đã đăng trên báo Vĩnh Long chủ nhật số 4417, ngày 7-10-2018
* Bài thơ đã đăng trên báo Vũng Tàu chủ nhật số 34, ngày 1-9-2019

+ Bài thơ đã đăng trên trang Thi viện
+ Bài thơ đã đăng trên trang Vườn thơ TKaraoke

+ Bài thơ đã in trong Tập thơ riêng Giọt lệ Trăng - NXB Văn nghệ 2010

-------------------------------------------------------------------------------------
Ghi chú: Ảnh Nhạc sĩ Cao Văn Lầu (ảnh 1), Photo by Le Ngoc Phuong (từ ảnh 3 đén 33) và ảnh minh họa sưu tầm từ internet