Trang Góc Nhỏ Văn Thơ - Trăm năm là hữu hạn - Phạm Lữ Ân

TRĂM NĂM LÀ HỮU HẠN - PHẠM LỮ ÂN

Trong một cuộc trò chuyện gần đây với một nhóm bạn thích đọc sách, một câu hỏi được nêu lên là “nếu bất chợt phải kể tên một cuốn sách, không vì lý do gì cả, thì bạn sẽ nghĩ đến cuốn nào?’. Một thính giả của mình đã trả lời “Nếu biết trăm năm là hữu hạn...” của Phạm Lữ Ân. 

Nghe xong mình chợt ngẩng người, trong đầu lục lọi những ký ức về tập tản văn nhỏ nhắn và xinh xắn ấy, bởi lần đầu đọc cũng là gần mười một, mười hai năm về trước. Thời điểm đó, tuyển tập với hơn 40 bài viết ngắn này cũng là sách gối đầu giường của không ít các bạn trẻ, những người nay chắc đã thành bố thành mẹ. Cho đến nay, "Nếu biết trăm năm là hữu hạn..." vẫn được tái bản nhiều lần, và vẫn thường xuyên có mặt trong danh sách bán chạy dù đã 13 năm tuổi.

"...Hưởng thụ, hay chỉ trải qua? Kết quả khác nhau chỉ là sự mãn nguyện. Khi chỉ trải qua, chúng ta thường hay băn khoăn: Phải chăng đó đã là cái đẹp thực sự? Chuyến du ngoạn đáng giá? Bữa ăn đáng tiền? Phải chăng chiếc điện thoại đó đã là “đỉnh” nhất? Chiếc áo đó đã là đẹp nhất? Phải chăng ta đã có được thứ tương xứng với những gì ta bỏ ra? Những người hưởng thụ thực sự thì không băn khoăn, mà thường mãn nguyện. Những người thực sự tận hưởng hạnh phúc cũng vậy, họ mãn nguyện. Niềm vui đôi khi bị thúc đẩy bởi nhu cầu phải hét toáng lên cho cả thế gian. Nhưng sự mãn nguyện thường có gương mặt rất lặng lẽ, và hiếm khi phô trương.

Tôi nhận ra rằng để hưởng thụ thực sự, chúng ta cần phải học hỏi và có hiểu biết nhất định về điều ta đang làm, đang tận hưởng, đang thưởng thức. Biết mình có gì, hiểu thứ mình có và biết cách tận hưởng tối đa những gì ta xứng đáng được hưởng, đó mới là hưởng thụ.
Chiều xuân muộn, ở Tao Đàn. Thay vì đi lang thang ngắm hoa, tôi tìm một chỗ ngồi trong khu ẩm thực và gọi một ly bia lớn. Tôi nhận ra rằng khi quay nhìn lại, mình sẽ thấy rất nhiều nuối tiếc. Nhưng nuối tiếc thì có ích gì đâu. Trong buổi chiều này, tôi đã không thể thưởng hoa thực sự. Nhưng tôi sẽ thưởng thức ly bia này. Chúc cho chúng ta không chỉ trải qua, mà thực sự biết hưởng thụ cuộc đời với từng thời cơ mà nó mang đến mỗi ngày. 

Có những điều, nếu bạn hiểu được bản chất của nó, nếu bạn gọi tên nó ra, nếu bạn thoát khỏi ảo giác, bạn không còn mong muốn có nó nữa. Ngược lại, có những điều, nếu bạn hiểu được nó, bạn nhận thức được giá trị của nó, bạn sẽ không bỏ qua nó như đã từng. Ví như cơn gió rất trong lành này. Nếu bạn biết, bạn sẽ không bỏ đi ngay mà đã dừng lại, nhắm nắt và hít một hơi dài, thật sâu.
Ồ, cuộc đời cũng như hơi thở vậy thôi. Ta không thể hít một hơi dài quá khả năng của mình. Nhưng ta có thể hít sâu hết khả năng của mình trong từng hơi thở. Tôi vẫn tin rằng nếu bạn thực sự biết hưởng thụ, bạn luôn thấy mình đã sống rất sâu.
Nếu đã biết trăm năm là hữu hạn, cớ gì ta không sống thật sâu…?"

Thật ra đọc lại tác phẩm này sau gần một thập kỷ trưởng thành, cũng như trong bối cảnh xã hội đầy bất ổn và mơ hồ của hiện tại, mình lại càng hiểu thêm về lời nhắn nhủ “sống sâu hơn”. Giống như thầy Thích Nhất Hạnh từng dạy:
"Thở vào, tôi biết tôi biết đây là hơi thở vào
Thở ra, tôi biết tôi nhận diện hơi thở ra

Khi bạn đem sự chú ý vào hơi thở, tức là bạn đã đem tâm trở về đoàn tụ với thân. Và trong giây phút này chúng ta biết mình đang sống và đang cảm nhận sự sống.

Thở vào, tôi đang nhận diện trời xanh
Thở ra, tôi đang mỉm cười với trời xanh
Thở vào, tôi nhận diện những chiếc lá đẹp của mùa thu
Thở ra, tôi mỉm cười với những chiếc lá đẹp của mùa thu"
-
PHẠM LỮ ÂN là bút danh chung của hai vợ chồng Đặng Nguyễn Đông Vy và Phạm Công Luận. Ngoài "Nếu biết trăm năm là hữu hạn...", vợ chồng Phạm Lữ Ân còn có những tác phẩm viết chung như "Những lối về ấu thơ",  "Lạc giữa nhân gian - Trên đường rong ruổi”…

(Góc Nhỏ Văn Thơ)

-----------------------------------------------------------------------------------------
Ghi chú: ảnh Phan Trần Hiểu My và ảnh minh họa sưu tầm từ internet.